Gjashtë ëmbëlsues lidhen me rënie më të shpejtë të kujtesës

Kur zgjedhim një pije pa sheqer, zakonisht mendojmë për atë që po shmangim. Një studim i raportuar nga ScienceDaily e zhvendos vëmendjen te përbërësit që zënë vendin e sheqerit: gjashtë ëmbëlsues të zakonshëm u shoqëruan me rënie më të shpejtë të kujtesës dhe aftësive të të menduarit. Megjithatë, ky rezultat nuk provon se ëmbëlsuesit e shkaktuan ndryshimin. Hulumtimi, i publikuar në revistën Neurology të Akademisë Amerikane të Neurologjisë, ngre pyetje për përdorimin afatgjatë të këtyre përbërësve. Sipas raportimit, lidhja ishte më e theksuar te pjesëmarrësit me diabet, por rezultatet kërkojnë konfirmim nga studime të tjera. Çfarë ndoqën studiuesit? Sipas ScienceDaily, studimi përfshiu 12 772 të rritur në Brazil, me moshë mesatare 52 vjeç në fillim. Ata u ndoqën për rreth tetë vjet. Në nisje, pjesëmarrësit plotësuan pyetësorë për ushqimet dhe pijet që kishin konsumuar gjatë vitit të mëparshëm. Prej këtyre përgjigjeve, studiuesit përllogaritën marrjen ditore të shtatë ëmbëlsuesve. Pjesëmarrësit u ndanë në tri grupe sipas konsumit. Grupi me konsumin më të ulët merrte mesatarisht 20 miligramë në ditë, ndërsa ai me konsumin më të lartë 191 miligramë. Këto ishin mesatare të konsumit të vlerësuar, jo kufij sigurie të përcaktuar nga studimi. Sipas përshkrimit të kërkimit, testet njohëse u kryen në fillim, në mes dhe në fund të ndjekjes. Ato vlerësuan kujtesën, aftësinë për të gjetur dhe shprehur fjalë, si dhe shpejtësinë e përpunimit të informacionit. Çfarë do të thotë shifra 62%? Sipas rezultateve të raportuara nga ScienceDaily, grupi me konsumin më të lartë pati një ritëm rënieje të aftësive njohëse 62% më të shpejtë se grupi me konsumin më të ulët. Kjo lidhje mbeti edhe pasi studiuesit morën parasysh faktorë si mosha, gjinia, tensioni i lartë dhe sëmundjet kardiovaskulare. Autorët e përshkruan diferencën si të barasvlershme me afërsisht 1,6 vite shtesë plakjeje njohëse gjatë periudhës së studimit. Në grupin e mesëm, ritmi i rënies ishte 35% më i shpejtë, i barasvlershëm me rreth 1,3 vite shtesë. Siç sqaron burimi, këto përllogaritje pasqyrojnë ndryshime në rezultatet e testeve, jo matje të drejtpërdrejta të plakjes biologjike të trurit. Shifra 62% nuk nënkupton humbje të 62% të kujtesës dhe as që çdo person që përdor ëmbëlsues do të ketë probleme me të. Cilët ëmbëlsues u lidhën me ndryshimet? Sipas studimit të përmbledhur nga ScienceDaily, gjashtë përbërës u shoqëruan me rënie më të shpejtë të performancës së përgjithshme njohëse, veçanërisht të kujtesës: • Aspartami • Sakarina • Acesulfami-K • Eritritoli • Sorbitoli • Ksilitoli Për tagatozën, përbërësin e shtatë të analizuar, studiuesit nuk gjetën të njëjtën lidhje. Burimi thekson se kjo nuk provon që tagatoza mbron trurin apo është domosdoshmërisht më e sigurt. Sipas analizës së raportuar, te të rriturit nën 60 vjeç konsumi më i lartë lidhej me rënie më të shpejtë të rrjedhshmërisë verbale dhe performancës së përgjithshme njohëse. Te pjesëmarrësit mbi 60 vjeç nuk u gjet një lidhje e ngjashme. Pse nevojitet kujdes me përfundimet? Kufizimi kryesor, sipas ScienceDaily, është natyra vëzhguese e studimit: ai identifikon një lidhje, por nuk përcakton shkakun. Faktorë të tjerë mund të kenë ndikuar në rezultatet, edhe pas përshtatjeve statistikore. Gjithashtu, të dhënat ushqimore mbështeteshin te kujtesa dhe raportimi i pjesëmarrësve. Sipas autorëve, harresa ose vlerësimi i pasaktë i porcioneve mund të kenë ndikuar në përllogaritjen e konsumit. Studimi nuk përfshiu çdo ëmbëlsues në treg, ndaj rezultatet nuk mund të shtrihen automatikisht te të gjithë zëvendësuesit e sheqerit. Si ta lexojmë këtë lajm në praktikë? Ky studim nuk krahasoi drejtpërdrejt sigurinë e ëmbëlsuesve me atë të sheqerit, mjaltit apo alternativave të tjera. Sipas autores Claudia Kimie Suemoto, duhen kërkime të mëtejshme për të konfirmuar gjetjet dhe për të vlerësuar alternativa të tjera. Për lexuesin, një hap praktik është të kontrollojë listën e përbërësve, jo vetëm shënimin “pa sheqer”. Nëse përdorni zëvendësues sheqeri për menaxhimin e diabetit, diskutoni me mjekun përpara ndryshimeve në planin ushqimor. Ky informacion është informues dhe nuk zëvendëson këshillën e mjekut.
https://www.sciencedaily.com/releases/2026/10/261028234238.htm
Shkarko